سيد جمال الدين اسد آبادي


یاددداشت اول |

با مسووليت سردبير

 

تاريخ ايران مشحون و مملو از انسان هاي بزرگي است که با درک مساله عقب ماندگي ايران و جهان اسلام تلاش کرده اند تا به هر شکل ممکن تاثيري در جلوگيري از اين عقب ماندگي تاريخي و فاجعه بار بيندازند. جمال الدين اسدآبادي اگر چه عموما او را مسلمان، شيعه و از سادات اهل همدان مي دانند اما در منابع متفاوت ديگر او را افغاني و اهل تسنن  نيز دانسته اند  و در سادات بودن او نيز شک و شبهه وارد کرده اند، يکي از آن کساني است که به تعبير استاد مطهري سر سلسله جنبان نهضت هاي اصلاحي صد و پنجاه سال اخير در ايران است، او با درک عقب ماندگي ايرانيان به صورت خاص  و مسلمانان به صورت عام، با گذر از فقه رايج و پنهان انگاري مذهب خويش، با سفر به مصر، هندوستان، افغانستان، ترکيه و بسياري ديگر از کشورها و ديدار با حاکمان و بزرگان آن کشورها و هم چنين ديدار و ارتباط با ناصر الدين شاه قاجار تلاش کرد تا  حاکمان ايران و اين کشورها را در جهت اصلاح امورات حکمراني تشويق کند. در کنار اين سفرها به کشورهاي اسلامي با  انتشار نشريه عروه الوثقي در فرانسه با همراهي محمد عبده -که او نيز يکي از مصلحان جهان اسلام است - و طرح مباحث مختلف تلاش کرد که نوري بر ذهن خسته جهان اسلام و ايران بيندازد و به برخي سوالات درباره مسايل اسلامي پاسخ دهد. او گاه  در کشورهاي مختلف به زندان افتاد و سختي هاي بسيارکشيد، در نهايت هم در شصت سالگي در زندان هاي عثماني دنيا را وداع کرد، سيد جمال مهمترين مساله را در کشورهاي اسلامي و ايران استبداد حاکمان و پادشاهان  و بي خبري و جهالت توده مردم  از پيشرفت هاي عالم مي دانست و معتقد بود براي رهايي از فقر و عقب ماندگي بايد از روش هايي که  غربيان  براي رسيدن به رشد و توسعه در پيش گرفته اند بهره برد تا بتوان از چنبره فقر و عقب ماندگي بيرون آمد. نوزدهم اسفند ماه  سالروز شهادت او در زندان هاي عثماني است. ياد و خاطره اين بزرگمرد تلاشگر ايران زمين را ارج مي نهيم.