حسينقلي قوانلو- كشور عزيزمان ايران يكي از غمبارترين و خطرناكترين دوران خود را در دوماه گذشته پشت سر گذراند و در يك اتفاق تلخ و بي سابقه  در 48 ساعت چندين هزار نفر از جوانان عزيز اين خاك جانشان را از دست داده و غمي بزرگ براي مردم و خشمي نهفته براي خانواده هايشان به جا گذاشتند، شوربختانه  گلستان هم از اين اتفاق تلخ بي نصيب نماند و دهها جوان گلستاني جان عزيزشان را در اعتراضي كه به حق از شرايط اقتصادي شروع شده بود و بعد به هر دليلي به خشونت كشيده شد از دست دادند كه جا دارد همين جا اين مصيبت را به همه مردم عزيزمان و علي الخصوص خانواده هايي كه عزيزانشان را از دست داده اند، تسليت بگوييم. در تمام تحليل ها نقطه شروع ماجرا را خواسته هاي اقتصادي و اعتراض به اوضاع بد  اقتصادي ذكر مي كنند  و حتما دلايل سياسي و اجتماعي و فرهنگي هم داشته و دارد ولي در استان گلستان حتما مهمترين دليل آن مي تواند اوضاع وخيم اقتصادي در همه شاخص ها باشد. استاني كه در آخرين آمار مركز آمار ايران در ضريب جيني خانوار شهري آن با عدد 4064 .0(صفر مميز چهارهزار شصت و چهار )بعد از استان سيستان و بلوچستان بالاترين ضريب جيني و به عبارت ديگر بيشترين نابرابري و اختلاف طبقاتي را دارد چرا نبايد جوانانش اعتراض كنند.

استاني كه عليرغم دارا بودن ظرفيت هاي فراوان طبعي و ژيوپليتيكي سرانه توليد ناخالص داخلي آن كمتر از نصف ميانگين كشور و جزء پنج استان آخر استانهاي كشور قرار دارد

استاني كه تورم نقطه به نقطه آن در دي ماه امسال با 67.3 درصد حدود 7.3 درصد از تورم نقطه به نقطه كشور بالاتر است چرا نبايد مستعد اعتراض باشد.  بدون شك پرداختن به تك تك شاخص هاي اقتصادي استان و دلايل عقب ماندگي استان در اين يادداشت نخواهد گنجيد ولي براي تحليل يكي از مهمترين دلايل اتفاقي كه در دي ماه بر سر استان ما گذشت وضعيت اشتغال و شاخص هاي نيروي كار استان و مقايسه وضعييت فعلي ان با گذشته اي نه چندان دور را بررسي خواهيم كرد. براي تحليل شاخص هاي فوق به آمار مركز امار ايران استناد مي كنيم كه كاملا مستند و دقيق و مهمترين مركز توليد امار كشور  مي باشد .

بر مبناي امار مركز امار ايران جمعيت بالاي 15 سال استان در سال 1384 حدود 1117461 نفر بوده كه با نرخ مشاركت اقتصادي 50.3 درصدي استان در ان سال كه جزء 4 استان با بالاترين نرخ مشاركت اقتصادي در بين استانهاي كشور بوده  است، جمعيت فعال استان حدود 562085 نفر و با نرخ بيكاري 8/8 درصدي استان تعداد افراد بيكار استان 49463 نفر و با نسبت اشتغال 45.9 درصد تعداد شاغلين استان 512621 بوده است كه در همان سال استان هم از نظر نرخ بيكاري جزء چهار استان با كمترين نرخ بيكاري و هم از نظر نسبت اشتغال هم جزء چهار استان بالاي كشور از نظر نسبت اشتغال بالا بوده است و از اين جمعيت شاغل حدود 208662 نفر يعني حدود 40.9 درصد از شاغلين در بخش كشاورزي و 119441 نفر در بخش صنعت و حدود 183518 نفر در بخش خدمات مشغول بودند .

از جمعيت بالاي 15 سال ان زمان هم حدود 555380 نفر هم جمعيت وابسته يا غير فعال استان بوده كه هزينه هاي زندگي انها توسط جمعيت شاغل تامين ميشد .

حال اگر نگاهي كنيم به امار و ارقام شاخص هاي اشتغال در سال 1403 و پاييز امسال  داشته باشيم، بخوبي دلايل انفجار اعتراضات استان را درك خواهيم كرد. در سال 1403 جمعيت بالاي 15 سال استان با 362361 نفر افزايش نسبت به سال 74 داشته و  به 1479826 نفر رسيده ولي با كاهش حدود 10.4 درصدي نرخ مشاركت اقتصادي استان و کاهش آن، جمعيت فعال  گلستان به 39.9 درصد  يعني  590583 نفر رسيده و اين يعني از حدود بيش از 362 هزار نفر جوان كه وارد بازار كار شدند فقط 28498 نفر به جمعيت فعال استان اضافه شده اند و بيش از 333 هزار نفر از انها به دليل عدم امكان ايجاد اشتغال و نا اميد شدن از پيدا كردن كار به جمعيت غير فعال يا وابسته استان اضافه شده اند. و نرخ بيكاري استان هم به 9.2 درصد افزايش و در پاييز امسال به 11.5 درصد رسيد كه بعد از خوزستان بالاترين نرخ بيكاري كشور مي باشد و در همان سال 1403 شاغلين استان به 536245 نفر رسيد كه نشان مي دهد در طي 19 سال اخير از 362 هزار نفر جواني كه وارد بازار كار شده اند فقط 23 هزار نفر به شاغلين استان اضافه شده و بقيه يا به خيل بيكاران استان و يا عمدتا به جمعيت غير فعال و وابسته استان اضافه شده اند كه براي امرار معاش خود وابسته به جمعيت شاغل استان هستند و يكي از مهمترين دلايل اينكه استان گلستان در زمره چهار استان فقير كشور قرار دارد هم همين شاخص ها هستند به طوري كه در سال 1384 از يك خانواده چهار نفره تقريبا 46 درصد آن يعني دو نفر در استان شاغل بودند در حالي كه امروزه اين نسبت به 36.2 درصد رسيده و اين يعني از هر خانواره سه نفره فقط يك نفر شاغل هست و جور بقيه اعضاء خانواده رو مي كشد. در مقايسه اي ديگر در حالي كه در سال 84 از نظر سه شاخص اصلي اشتغال در سطح استانهاي كشور جزء چهار استان اول و بالاي جدول استانها بوديم امروزه در هر سه شاخص جزء استانهاي انتهاي جدول استانها قرار گرفته ايم و نرخ بيكاري پاييز امسال هم دومين استان با نرخ بالاي بيكاري در سطح كشور هستيم و متاسفانه در يك و سال و نيم اخير هم اين شاخص ها نه تنها بهبود پيدا نكرده بلكه بدتر هم شده  است. البته اگر شاخص هاي اشتغال را كمي دقيق تر در مورد نرخ بيكاري جوانان 15 تا 24 ساله استان در همين پاييز امسال برسي كنيم به دليل واضح تري از اعتراض جوانان استان دست خواهيم يافت. مطابق امار مركز امار در شرايطي كه در پاييز امسال نرخ بيكاري جوانان 15 تا 24 ساله كل كشور 21.5 درصد مي باشد كه عدد  بسيار بالايي است، ولي همين نرخ براي استان گلستان بالاي 35 درصد مي باشد و اين يعني از هر سه جوان استان يك نفر بيكار است و در شرايطي كه جوياي كار هم هست و جزء جمعيت فعال جامعه مي باشد ولي شغلي پيدا نمي كند و جالب است كه اين نرخ بيكاري جوانان 15 تا 24 ساله استان براي زنان جوان استان به نرخ 61.5 درصد رسيده است كه حدود دوبرابر نرخ بيكاري زنان جوان 15 تا 24 ساله كل كشوريعني 35.2 درصد است و مقايسه همين دو نرخ بيكاري جوانان استان گلستان با ميانگين كل كشور  عمق فاجعه و دليل انفجار اعتراضي جوانان گلستاني را  نشان مي دهد.