طلاي سفيد در مسير بازگشت چرا کشاورزان هنوز به پنبه اعتماد نمي‌کنند؟


تیتر اول |

مزارعي که روزگاري با شکوفه‌هاي سفيد پنبه، نماد رونق کشاورزي گلستان بودند، حالا سال‌هاست زير سايه کم‌آبي، هزينه‌هاي سنگين توليد و جذابيت اقتصادي محصولات رقيب، رنگ باخته‌اند با اين حال مسوولان و کارشناسان معتقدند «طلاي سفيد» هنوز زنده است و اگر حمايت‌ها واقعي شود، مي‌تواند دوباره به اقتصاد کشاورزي استان جان بدهد. به گزارش ايرنا، گلستان زماني با بيش از 180 هزار هکتار سطح زيرکشت پنبه، نه‌تنها قطب اصلي توليد اين محصول در ايران بود بلکه بيش از 70 درصد نياز صنايع نساجي کشور را تامين مي‌کرد که از اين جايگاه امروز تنها خاطره‌اي باقي مانده است. افزايش هزينه‌هاي توليد، واردات الياف پنبه، کمبود نيروي کار، نبود تجهيزات مکانيزه، تغييرات اقليمي و رقابت شديد با محصولاتي مانند شالي و سويا، آرام‌آرام کشاورزان گلستاني را از کشت پنبه دور کرد تا جايي که حالا بسياري از زمين‌هايي که روزگاري سفيدپوش بودند، به کشت محصولات ديگر اختصاص يافته‌اند.براساس الگوي کشت وزارت جهادکشاورزي، امسال 22 هزار و 500 هکتار براي کشت پنبه در گلستان پيش‌بيني شده اما برآوردهاي کارشناسي نشان مي‌دهد سطح واقعي کشت احتمالا به 10 تا 12 هزار هکتار خواهد رسيد که نشان مي‌دهد هنوز اعتماد کشاورزان به سودآوري اين محصول بازنگشته است.دبير خانه کشاورز گلستان مهم‌ترين دليل کاهش استقبال کشاورزان از پنبه را نبود توجيه اقتصادي دانست و گفت: کشاورز با حساب و کتاب تصميم مي‌گيرد و به دنبال محصولي است که درآمد بيشتر و دردسر کمتري داشته باشد.عليقلي ايماني افزود: وقتي برنج، سويا يا حتي برخي محصولات ديگر سود بيشتري نسبت به پنبه دارند، طبيعي است کشاورز به سمت آنها برود.وي ادامه داد: اگرچه قيمت خريد وش پنبه امسال تا حدود 100 تا 120 هزار تومان مطرح شده اما در عمل به دليل افت محصول، رطوبت، ناخالصي و واسطه‌گري، رقم نهايي دريافتي کشاورز کمتر از انتظار است و همين موضوع انگيزه توليد را کاهش مي‌دهد.ايماني همچنين هزينه بالاي برداشت دستي را يکي از مشکلات جدي اين بخش عنوان کرد و گفت: در شرايط فعلي تامين نيروي کار سخت و پرهزينه شده و بدون توسعه برداشت مکانيزه، امکان رقابت اقتصادي براي پنبه وجود ندارد.وي تاکيد کرد: احياي طلاي سفيد تنها با شعار و بخشنامه ممکن نيست و بايد بسته‌اي کامل از حمايت‌هاي اقتصادي، فني و بازرگاني براي کشاورزان تعريف شود.رييس اداره پنبه و دانه‌هاي روغني جهادکشاورزي گلستان نيز با اشاره به اقدامات انجام‌شده براي توسعه اين محصول گفت: تامين بذرهاي اصلاح‌شده داخلي، توسعه سايت‌هاي الگويي و حرکت به سمت برداشت مکانيزه از مهم‌ترين برنامه‌هاي استان براي احياي کشت پنبه است.علي موسي‌خاني افزود: برداشت مکانيزه علاوه بر کاهش هزينه‌هاي توليد، کيفيت محصول را افزايش مي‌دهد و همين موضوع مي‌تواند سود بيشتري نصيب کشاورزان کند.وي ادامه داد: در حال حاضر بخشي از کمباين‌هاي برداشت پنبه در استان فعال هستند و در صورت حمايت بيشتر، امکان توسعه اين بخش وجود دارد.موسي‌خاني، رقابت با محصولات پرسود به‌ويژه برنج را يکي از مهم‌ترين موانع توسعه کشت پنبه دانست و اظهار کرد: تا زماني که اختلاف درآمد ميان پنبه و محصولات رقيب زياد باشد، نمي‌توان انتظار افزايش چشمگير سطح زيرکشت را داشت.کارشناسان حوزه کشاورزي معتقدند احياي پنبه در گلستان، علاوه بر حمايت مستقيم از کشاورزان، نيازمند ايجاد زنجيره کامل ارزش افزوده از مزرعه تا صنعت نساجي و پوشاک است که اين زنجيره‌ مي‌تواند سود توليد را افزايش داده و سرمايه‌گذاري در اين بخش را دوباره جذاب کند.به باور آنان، توسعه مکانيزاسيون، کاهش هزينه‌هاي توليد، قيمت‌گذاري واقعي، پرداخت به‌موقع مطالبات، حمايت بيمه‌اي و جلوگيري از واردات بي‌رويه، مهم‌ترين حلقه‌هاي مفقوده احياي طلاي سفيد در گلستان است.با وجود همه چالش‌ها، هنوز اميد به بازگشت پنبه در دل مزارع گلستان زنده است و اگر اين محصول دوباره مورد حمايت قرار گيرد، مي‌تواند علاوه بر رونق کشاورزي، بخشي از نياز صنايع نساجي کشور را تامين کرده و بار ديگر نام گلستان را در صدر توليد پنبه ايران قرار دهد.