يوسف قوجق مطرح کرد؛ کلمه مي‌تواند قدرتمندتر از هر سلاحي باشد


یادداشت |

يوسف قوجق، منتقد ادبي و نويسنده پيشکسوت ادبيات پايداري، ادبيات را «گفتمان بي‌خشونت» در تقابل با منطق جنگ دانست و تأکيد کرد رسالت نويسندگان در «جنگ رمضان»، ثبت حماسه و مظلوميت با سلاح واژه و قدرت روايت است. يوسف قوجق؛ نويسنده نام آشناي ادبيات کودک و نوجوان در گفت‌وگو با روابط عمومي و امور بين‌الملل خانه کتاب و ادبيات ايران، درباره رسالت نويسندگان در «جنگ رمضان» اشاره کرد: شکسپير در يکي از تعابير عميق خود به اهميت کلام اشاره کرده است؛ مفهومي که يادآوري مي‌کند کلمه مي‌تواند قدرتمندتر از هر سلاحي باشد. اين نگاه به ما نويسندگان يادآوري مي‌کند که براي يافتن مفاهيم عميق و ثبت زيبايي‌هاي نهفته در ميان خون و خاکِ «جنگ رمضان» که ناخواسته بر کشورمان تحميل شده، بايد سلاح واژه و قدرت روايت را به کار بگيريم. نويسنده کتاب «تاريخ با طعم ذغال‌اخته» در ادامه با نگاهي تاريخي به مقاومت ايرانيان افزود: اگر کتاب قطور تاريخ ايران را ورق بزنيم، با انبوهي از مردان و زنان نام‌آشنا و گمنامي روبرو مي‌شويم که جانشان را فداي ميهن کرده‌اند. امروز نيز ايران، با تمدني هفت‌هزارساله، در برابر هجوم آمريکا با قدمتي کوتاه و رژيم غاصب صهيونيستي قرار گرفته است؛ جنگي که ما، همانند ديگر جنگ‌هاي تحميلي، آغازگر آن نبوده‌ايم. اين داستان‌نويس ترکمن، با تأکيد بر ماهيت مغتنم هر رويدادي براي خلق اثر ادبي عنوان کرد: هر جنگي، فرصتي مغتنم براي نويسنده فراهم مي‌کند تا بتواند رويدادها را رصد کرده و معنا ببخشد. به باور من، ادبيات نوعي «گفتمان بي‌خشونت» است که در تقابل با منطق جنگ قرار مي‌گيرد؛ چرا که جنگ همواره با ويراني و فقدان همراه است، اما خشونت عريان جايگاهي در ادبيات ندارد. ادبيات، راهي است براي بازنمايي حقيقت بدون سقوط به دام خشونت. قوجق با اشاره به نقش بازدارنده ادبيات در برابر جنگ گفت: بر اين باورم که پيروزي در جنگ‌ها، بيش از آنکه در گرو قدرت فيزيکي، غافلگيري يا برتري نظامي باشد، در گرو انديشه، ادبيات و قدرت روايت است. به همين دليل، ادبيات، چه در قالب نثر و چه در نظم، يک بازدارنده است؛ مردمي که از ادبيات غني برخوردارند، از هر آنچه که به پليدي و ويراني دامن مي‌زند، بيزارتر خواهند بود. صاحب‌امتياز و مديرمسئول هفته‌نامه «ياپراق» با اشاره به وظيفه حساس نويسندگان در قبال اين جنگ گفت: ما نويسندگان بايد از اکنون آماده باشيم تا پس از پايان اين دوران، روايتگر مظلوميت دانش‌آموزان «مدرسه شجره طيبه» در نخستين روزهاي جنگ باشيم؛ روايتگر حماسه نيروهاي سپاه در هجوم به سرزمين‌هاي اشغال‌شده و جست‌وجوگر زلاليت شهدا و حوادث حين دفاع. اکنون که در ميانه جنگ و دفاع از ميهن هستيم، رسالت ما کشف شفافيت و نمايش آن به مردم است. نويسنده کتاب «وقت جنگ، دوتارت را کوک کن!» در پايان، فرازهايي از ادبيات آينده اين جنگ را پيش‌بيني کرد و افزود: موتيف‌هايي نظير «لانچر، موشک، سپاه، ميدان، حضور، بيعت، تنگه، تسليم، دفاع، خيابان، رهبر و شهيد»؛ اين‌ها کلماتي خواهند بود که در پسِ پايان جنگ، بيشترين نقش را در روايت‌هاي ما ايفا مي‌کنند تا معناي واقعي ايستادگي را به نسل‌هاي آينده منتقل کنند.