فاطمه سراواني

نخستين جلسه از سلسله درس‌گفتارهاي بوستان‌، عصر سه‌شنبه پنجم خرداد ماه 1405 در گرگان، ملاقاتي دهم، سراي انجمن‌هاي ادبي برگزار شد. در اين نشست که با حضور جمعي از علاقمندان ادبيات کلاسيک فارسي همراه بود. دکتر احسان مکتبي، پژوهشگر و روزنامه‌نگار، به طرح مباحثي درباره زندگي، روزگار و جهان فکري شيخ مصلح‌الدين سعدي شيرازي پرداخت.فضاي جلسه از همان دقايق آغازين رنگ و بوي گفت‌وگويي صميمي درباره يکي از ماندگارترين چهره‌هاي ادب فارسي را به خود گرفت. حاضران، با نسخه‌هايي از بوستان در دست، پاي سخنان استادي نشستند که مي‌کوشيد سعدي را نه به عنوان شاعري متعلق به گذشته، بلکه به عنوان انديشمندي زنده و هم‌صحبت انسان امروز معرفي کند.دکتر مکتبي در آغاز سخنان خود با اشاره به شرايط تاريخي قرن هفتم هجري، تصويري از روزگار پرآشوب سعدي ارائه داد؛ روزگاري که با هجوم مغولان، ويراني شهرها و دگرگوني‌هاي عميق اجتماعي همراه بود. او توضيح داد که سعدي در چنين فضايي زيست و همين تجربه تاريخي، نگاه او را به انسان، جامعه و اخلاق شکل داد. به گفته وي، سعدي هرگز از متن زندگي فاصله نگرفت و آثارش بازتابي از تجربه‌هاي عيني، سفرها و مشاهده‌هاي اوست.در ادامه، خوانش و شرح ديباچه بوستان در کانون بحث قرار گرفت. نخستين ابيات کتاب با صداي استاد در فضاي جلسه طنين‌انداز شد:

به نام خداوند جان‌آفرين

حکيم سخن در زبان‌آفرين

دکتر مکتبي با تأمل بر اين ابيات، از جهان‌بيني سعدي سخن گفت؛ جهان‌بيني شاعري که حکمت، اخلاق و زيبايي را در کنار يکديگر مي‌بيند و شعر را ابزاري براي تربيت و آگاهي انسان مي‌داند. يکي از نکاتي که در طول جلسه بارها مورد تأکيد قرار گرفت، معاصر بودن انديشه ي سعدي بود. استاد با اشاره به مضامين بوستان خاطرنشان کرد که بسياري از توصيه‌ها و هشدارهاي سعدي درباره عدالت، اخلاق اجتماعي، مدارا و مسئوليت‌پذيري، همچنان براي جامعه امروز قابل تأمل است. از اين منظر، بوستان تنها يک اثر ادبي نيست، بلکه کتابي است که مي‌تواند در مواجهه با مسائل انساني و اجتماعي راهگشا باشد. در بخش ديگري از نشست، حاضران نيز ديدگاه‌ها و پرسش‌هاي خود را مطرح کردند. گفت‌وگوهايي که نشان مي‌داد شعر سعدي، با وجود فاصله چندين قرن، همچنان توانايي برقراري ارتباط با مخاطب معاصر را دارد. نخستين جلسه بوستان‌خواني بيش از آنکه صرفا يک کلاس ادبي باشد، مجالي براي بازخواني ميراث فکري سعدي و تأمل در نسبت ادبيات با زندگي بود. در پايان نشست، بسياري از حاضران با اين احساس جلسه را ترک کردند که بوستان هنوز هم مي‌تواند کتابي براي امروز باشد؛ کتابي که در پس قرن‌ها، همچنان انسان را به خرد، نيکي و تأمل فرامي‌خواند. درس‌گفتارهاي بوستان‌ به همت دکتر احسان مکتبي، سه‌شنبه‌هاي هر هفته ساعت 18:30عصر در سراي انجمن‌هاي ادبي گرگان ادامه خواهد داشت. با افتخار، عاشقان ادب و دوستداران حکمت سعدي را به همراهي در اين سفر دل‌انگيز به جهان بوستان دعوت مي‌کنيم، تا در کنار هم، طنين انديشه و سخن شيخ را در زندگي امروز تجربه کنيم.