چرايي ماندگاري چالش بازرگاني سيب زميني در چند دهه اخير
یادداشت |
حسين محمدي
امنيت غذايي در دنيا و کشور از مفهوم خاصي برخوردار است؛ کشوري همچون ايران؛ داراي استعدادهاي خدادادي از جمله: تنوع آب و هوايي؛ اقليم هاي متفاوت و در طول سال داراي فصول چهارگانه با نگاه بهره مندي اصولي از ظرفيت هاي بالقوه و بالفعل طبعأ ضمن حفظ پايداري توليد در تامين موفق امنيت غذايي؛ بلکه ميتواند قسمتي از نياز بازار جهاني رو هم تهيه و تامين نمايد. اما اگر سياست گذاري ها کامل؛ جامع و همه جانبه صورت نگيرد مطمئنا اين تنوع اقليمي ميتواند مشکلات و چالش هاي متفاوت را به ارمغان بياورد و اين معظلات در غالب سال ها ساري و جاري گردد.
1
منطقي است؛ محصولاتي که در چارچوب امنيت غذايي تعريف ميشوند جزو محصولات استراتژيک بحساب آيند؛ بنظر ميرسد؛ ضروري است تمامي سازوکار اين محصول در آن چارچوب تعريف و تبيين گردد. ولي عليرغم تاثير دوچندان سيب زميني بر امنيت غذايي کشور ولي متاسفانه هنوز در برنامه ريزي ها سير تکاملي خود را در زنجيره توليد تا مصرف طي ننموده است.
2
در نتيجه برنامه مدوني جهت نظم بخشي در توليد و بازرگاني بصورت کامل صورت نمي گيرد.
در زنجيره اين محصول؛ حوزه توليد کاملا در محدوده بخش خصوصي تعريف شده؛ در يک ارزيابي اوليه انصافا بخش خصوصي و کشاورزان وظايف خود را بخوبي انجام ميدهند و در محدوده بازرگاني هم تمام تلاش خود را مصروف نظم بخشي و متعادل کردن بازار انجام ميدهند. منتهي گاها بعلت افزايش سطح زير کشت در استان و يا ساير استان ها و يا همچنين افزايش توليد؛ تعادل بازار دچار نوسانات ميشود. در اين مرحله چالش بازرگاني بوجود ميآيد. در اين صورت در يک مقطع کوتاه امکان انسجام بخشي کامل و جامع حوزه هاي بازرگاني ميسر نيست در نتيجه خسارت آن بر پيکره توليد وارد ميشود. به همين خاطر چالش بازرگاني همچنان پابرجاست و به وضوح ميتوان گفت در يک مقطع کوتاه فقط ميتوان التهاب را کاهش داد نه حل مشکل را؛ توليد فعلي سيب زميني با دوهه اخير کاملا متفاوت است با همين سطح زير کشت توليد آن سه برابر شده است در نتيجه براي رفع مشکل چند دهه اخير نيازمند :
تلاش مضاعف؛ در حوزه سياست گذاري؛ برنامه ريزي؛ ايده پردازي؛ مسئوليت پذيري و......است.
3
چرا که نياز به برنامه ريزي دقيق ساليانه؛ در تمامي حوزه هاي سيب زميني است لذا بنظر ميرسد مشکل بازرگاني سيب زميني زماني حل ميشود که :
+ دبيرخانه دائمي سيب زميني در ذيل اتاق بازرگاني تأسيس گردد( در نوشتار آتي بيشتر خواهم نوشت)
+ تأسيس خانه سيب زميني براي اولين بار در کشور در ذيل اتاق بازرگاني ( با سازوکار جداگانه؛ درخصوص اهميت و ضرورت آن در نوشتار آتي خواهم نوشت)
+ دستگاه هاي متولي « دولتي و بخش خصوصي» معرفي گردند.
+ شرح وظايف دستگاه ها متناسب باجايگاه حقوقي و با لحاظ تقويم اجرايي تبيين و تدوين گردد
+ آسيب شناسي کامل و جامع به همراه پيشنهادات در حوزه بازرگاني جهت رفع مشکل ارائه گردد
+ برنامه ريزي ساليانه تنظيم گردد
+ ارزيابي دستگاه ها و پاسخگويي آنها در برنامه کاري دبيرخانه سيب زميني قرار گيرد
+ انسجام بخشي بخش دولتي دوچندان گردد
+ در دبيرخانه سيب زميني کليه ظرفيت هاي بازرگاني « تازه خوري ؛ صنايع فرآوري ؛ صادراتي و....» بازشناسي تا کمترين چالش بروز نمايد
کارشناس بازنشسته کشاورزي