ابراهيم مهدوي

سفر اخير دکتر مسعود پزشکيان به پاکستان، تنها يک ديدار رسمي ميان دو دولت همسايه نبود؛ رويدادي بود که لايه‌هاي سياسي، فرهنگي و تاريخي آن، تصويري تازه از جايگاه ايران در منطقه ترسيم کرد. از استقبال کم‌نظير اسلام‌آباد تا گفت‌وگوهاي راهبردي درباره ميانجيگري و تفاهم‌هاي منطقه‌اي، همه نشان داد که قدرت ملي ايران امروز نه يک ادعا، بلکه يک واقعيت پذيرفته‌شده در نگاه جهانيان است. پاکستان؛ همسايه‌اي با نقش تازه در ميانجيگري در سال‌هاي اخير، اسلام‌آباد کوشيده است نقش فعالي در کاهش تنش‌هاي منطقه‌اي ايفا کند. تلاش براي ميانجيگري در مسير تفاهم ميان ايران و آمريکا - هرچند پيچيده و زمان‌بر- نشانه‌اي از همين رويکرد است. اين نقش‌آفريني، زماني معنا پيدا مي‌کند که بدانيم امنيت و ثبات منطقه، بدون همکاري تهران و اسلام‌آباد، قابل تصورنيست. ريشه‌هاي کهن؛ فرهنگ، دين و ادبيات پيوند ايران و پاکستان، تنها در مرزهاي جغرافيايي خلاصه نمي‌شود؛ اين دو ملت، قرن‌هاست که در يک بستر فرهنگي و ديني تنفس مي‌کنند. از زبان فارسي در دربارهاي قديم لاهور تا نفوذ انديشه‌هاي عرفاني ايران در شبه‌قاره، اين رابطه ريشه‌دارتر از آن است که با تغيير دولت‌ها دستخوش دگرگوني شود. در کنفرانس خبري، هنگامي که رئيس‌جمهور ايران شعر اقبال لاهوري را خواند و نخست‌وزير پاکستان با شعر فارسي به او خيرمقدم گفت، جهان بار ديگر ديد که ادبيات چگونه مي‌تواند پلي باشد ميان ملت‌ها؛ پلي که نه تحريم مي‌شناسد، نه مرز، نه اختلاف سياسي. استقبال کم‌نظير پاکستان؛ بازتابي از عزت ايران. تصاوير استقبال گرم و گسترده از رئيس‌جمهور ايران در پاکستان، تنها يک تشريفات ديپلماتيک نبود؛

اين صحنه‌ها بازتاب باور منطقه به اقتدار جمهوري اسلامي ايران بود. کشوري که با وجود فشارها، جنگ‌هاي نيابتي و چالش‌هاي بين‌المللي، همچنان بر استقلال، عزت و تصميم ملي خود ايستاده است. ديپلماسي نو؛ ترکيب عقلانيت و هويت سفر پزشکيان نشان داد که ديپلماسي امروز ايران مي‌تواند هم عقلاني باشد، هم هويتي؛

هم به دنبال تفاهم و کاهش تنش باشد، هم بر اصول و عزت ملي پاي بفشارد. اين همان الگويي است که بسياري از کشورهاي منطقه از ايران انتظار دارند. قدرتي که هم اهل گفت‌وگوست، هم اهل ايستادگي و اما داخل کشور… موفقيت‌هاي خارجي، زماني به ثمر مي‌نشينند که در داخل نيز پاسداري شوند. اگر قرار است اين دستاوردها به توسعه، آرامش و پيشرفت منجر شود، بايد بر وحدت ملي پافشاري کنيم، از دوگانه‌سازي‌هاي فرساينده پرهيز کنيم، به ظرفيت‌هاي فرهنگي و تمدني خود باور داشته باشيم و اجازه ندهيم اختلافات داخلي، فرصت‌هاي بين‌المللي را کم‌رنگ کند.

سخن پاياني: سفر رئيس‌جمهور ايران به پاکستان، تنها يک سفر سياسي نبود؛ روايت تازه‌اي بود از پيوند فرهنگ، ديپلماسي و قدرت ملي. روايتي که نشان مي‌دهد ايران، هرگاه بر هويت تاريخي و عقلانيت سياسي خود تکيه کند، نه‌تنها در منطقه، بلکه در جهان نيز شنيده مي‌شود.

سوم تير1405