بهرام جرجاني 

وقتي سخن از توسعه به ميان مي‌آيد، ذهن بسياري از ما به سمت جاده، کارخانه، بودجه، سرمايه‌گذاري و پروژه‌هاي عمراني مي‌رود؛ اما تجربه کشورهاي موفق و حتي برخي استان‌هاي پيشرو در ايران نشان مي‌دهد که توسعه، پيش از آنکه محصول منابع مالي باشد، نتيجه وجود يک سرمايه نامرئي است؛ سرمايه‌اي به نام اعتماد عمومي.

اعتماد، همان حلقه‌اي است که مردم را به قانون، سرمايه‌گذار را به اقتصاد، جوانان را به آينده و نخبگان را به سرزمين خود پيوند مي‌دهد. هرجا اين سرمايه تقويت شده، مسير پيشرفت نيز هموارتر شده است و هرجا آسيب ديده، حتي بزرگ‌ترين طرح‌هاي اقتصادي نيز نتوانسته‌اند توسعه‌اي پايدار ايجاد کنند. استان گلستان، با همه ظرفيت‌هاي کم‌نظير خود، امروز بيش از هر زمان ديگري به بازسازي و تقويت اين سرمايه نياز دارد. مردمي که احساس کنند صدايشان شنيده مي‌شود، قانون براي همه يکسان اجرا مي‌شود، مديران پاسخگو هستند و تصميم‌ها بر پايه منافع عمومي اتخاذ مي‌شود، با اميد بيشتري در ساختن آينده استان مشارکت خواهند کرد.

سرمايه اجتماعي با شعار به دست نمي‌آيد؛ با شفافيت، عدالت، صداقت، پاسخگويي و احترام به کرامت مردم شکل مي‌گيرد. هر تصميمي که اين اصول را تقويت کند، در حقيقت سرمايه‌گذاري براي آينده استان است و هر اقدامي که اعتماد عمومي را تضعيف کند، هزينه‌اي بر دوش نسل‌هاي آينده خواهد گذاشت.

در حوزه حقوق عمومي، فلسفه وجودي قانون، صرفاً تعيين تکليف نيست؛ قانون بايد امنيت، پيش‌بيني‌پذيري و احساس عدالت را در جامعه تقويت کند. هنگامي که اجراي قانون براي همگان يکسان باشد، اعتماد عمومي نيز عميق‌تر خواهد شد. در مقابل، هرگونه احساس تبعيض، بي‌عدالتي يا نبود پاسخگويي، آرام‌آرام سرمايه اجتماعي را فرسوده مي‌کند. گلستان براي عبور از چالش‌هاي اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي، بيش از هر چيز به همدلي و مشارکت نياز دارد. هيچ دولتي، هيچ نهادي و هيچ مديري، به‌تنهايي قادر به حل همه مسائل نيست. توسعه زماني شتاب مي‌گيرد که مردم، رسانه‌ها، دانشگاه‌ها، بخش خصوصي و مديران، خود را شريک يک هدف مشترک بدانند. رسانه نيز در اين ميان تنها ناقل خبر نيست؛ رسانه مي‌تواند با نقد منصفانه، ارائه راهکار، گفت‌وگوي سازنده و مطالبه‌گري مسئولانه، به افزايش اعتماد عمومي کمک کند. رسانه‌اي که حقيقت را با انصاف روايت مي‌کند، نه مانع توسعه، بلکه يکي از ستون‌هاي آن است. امروز گلستان بيش از هر زمان ديگري به تصميم‌هايي نياز دارد که اميد را تقويت کنند؛ اميدي که از دل عملکرد مسئولانه، اجراي عادلانه قانون، شفافيت، پاسخگويي و احترام به مردم متولد مي‌شود.

شايد مهم‌ترين سرمايه استان، نه در زمين‌هاي حاصلخيز، نه در مرزهاي تجاري و نه در منابع طبيعي آن باشد؛ بلکه در اعتماد مردمي نهفته است که اگر حفظ شود، بسياري از مشکلات نيز قابل حل خواهد بود.

توسعه پايدار، پيش از آنکه از دل بودجه‌ها عبور کند، از قلب اعتماد مردم مي‌گذرد؛ و اين سرمايه، ارزشمندترين ميراثي است که بايد براي آينده گلستان حفظ شود.

کارشناس حقوق