يادآور سعدي و بيهقي


یاددداشت اول |

 

دهم مرداد ماه زاد روز محمود دولت آبادي در 1319 است. انسان گاه خواسته يا نا خواسته خود را با قامت هاي بلند تاريخ قياس مي کند، پس آنگاه مي بيند که فاصله از کجا تا به کجاست. يکي از آن راست قامتان تاريخ فرهنگ و ادب ايران زمين که نامش بر تارک ايران خواهد درخشيد بي گمان محمود دولت آبادي خالق کليدر، جاي خالي سلوچ، روزگار مرد سالخورده و.... است او که در پايان کليدر نوشته است 1347-20/1/ 1362  و نشان مي دهد  پانزده سال جواني خود از بيست و هشت سالگي تا چهل و سه سالگي را براي خلق کليدر گذاشته است و در آن صحنه هايي آفريده است که مخاطب را از قوت و قدرت آن به تعجب وا مي دارد  و چنان خيال پردازي کرده است که گويي رمان نمي خواني بلکه در برابر پرده بزرگ سينمايي ايستاده اي و مشغول تماشاي يک فيلم حماسي هستي، گاه چونان همشهريش ابوالفضل بيهقي  در داستان حسنک وزير قلم را براي گل محمد سردار مي چرخاند و گاه چنان صحنه هاي مغازله اي از گل محمد و مارال را نقاشي مي کند که گويي شيرين و خسرو نظامي را مرور مي کني. دولت آبادي در دنياي متفاوت امروز که بسياري وقت و حوصله بازگشت به خويشتن و دقت در احوالات خويش را ندارند به ما ياد آوري مي کند که صاحب فرهنگي اصيل و پر از آموزه اي هستيم که در آن شجاعت، ادب، معنويت و حق شناسي ارزش بوده و بايد باشد. دولت آبادي در کليدر با طرح گل محمد کلميشي تلاش کرده است تا داستان شجاعت او را که در ترانه هاي محلي سبزوار دهان به دهان مي گشت را زنده نگهدارد، وقتي بلقيس مادر گل محمد  در سوگش مي خواند که:

صد بار گفتم همچي مکو ننه گل ممد 

زلفاي سيا قيچي مکو ننه گل محمد

کو جرق جرق شمشيرت ننه گل محمد

کو درق درق هفت تيرت ننه گل محمد

کو اجاقت کو اتاقت ننه گل محمد

کو براراي قولچماقت ننه گل محمد

او تخم مرغاي لاي نونت ننه گل محمد

آخر نشد نوش جونت ننه گل محمد

قد بلندت شوه رفت ننه گل محمد

زن قشنگت بيوه رفت ننه گل محمد .....

 

اين ترانه اي است که در ميان مردم خراسان و امروزه در تمام سرزمينهاي فارسي زبان همه با خود زمزمه مي کنند و دولت آبادي با دوباره آفريني گل محمد آن را به داستان ماندگاري براي ايرانيان تبديل کرده است. دولت آبادي امروز توانسته است  سعدي و بيهقي را از غربت به در آورد و نشان دهد زبان و ادب فارسي تا چه اندازه مي تواند شيرين و دل نشين باشد. وقتي بگذاريد، کليدر و داستان گل محمد سردار را بخوانيد.  

صاحب امتیاز