مهران قجري- گلستان، يکي از قطب‌هاي اصلي توليد گندم کشور، اين روزها با صداي بلند گلايه کشاورزاني مواجه است که نقش حياتي در تامين بذر اين محصول استراتژيک دارند؛ اما خود، در دريافت مطالباتشان، با مشکل جدي روبه‌رو شده‌اند. جمعي از کشاورزان پيمانکار توليد بذر گندم در استان اعلام کرده‌اند که با وجود تحويل کامل بذرهاي توليدي به اتحاديه شرکت‌هاي تعاوني روستايي گرگان و دشت، تاکنون تنها 10 درصد از مطالبات آنان پرداخت شده و 90 درصد باقي‌مانده همچنان در بلاتکليفي قرار دارد؛ وضعيتي که نه‌تنها معيشت اين توليدکنندگان را تحت فشار قرار داده، بلکه استمرار چرخه توليد را نيز با تهديد مواجه کرده است. اين تاخير نشانه‌اي از يک اختلال ساختاري در نظام پشتيباني از توليد است. کشاورزي که با هزينه‌هاي سنگين نهاده‌ها، دستمزد کارگري، ماشين‌آلات و ريسک‌هاي اقليمي مواجه است، نمي‌تواند ماه‌ها در انتظار دريافت حق‌الزحمه خود بماند. در چنين شرايطي، تاخير در پرداخت، عملا به معناي انتقال بار مالي از نهادهاي مسئول به دوش کشاورز است. از سوي ديگر، توليد بذر گندم، فعاليتي تخصصي و حساس است که نيازمند برنامه‌ريزي دقيق، نظارت فني و تعهد به کيفيت است. بي‌توجهي به مطالبات اين بخش، پيام روشني براي توليدکنندگان دارد و آن اين است که تعهد شما يک‌طرفه است. اين پيام، در بلندمدت مي‌تواند انگيزه کشاورزان براي ورود به حوزه توليد بذر را کاهش دهد و امنيت توليد را با چالش جدي روبه‌رو کند. مسئله زماني نگران‌کننده‌تر مي‌شود که بدانيم گلستان، به‌عنوان يکي از استان‌هاي پيشرو در توليد گندم، نقشي کليدي در تامين امنيت غذايي کشور دارد. هرگونه اختلال در زنجيره توليد بذر، مستقيما بر عملکرد توليد گندم در سال‌هاي آينده اثر خواهد گذاشت؛ اثري که جبران آن، کم هزينه نيست. در اين ميان، سکوت يا کندي واکنش نهادهاي مسئول، خود به بخشي از مسئله تبديل شده است. انتظار مي‌رود دستگاه‌هاي مرتبط، از جمله مجموعه‌هاي متولي بخش کشاورزي و تعاوني‌هاي روستايي، با شفاف‌سازي وضعيت پرداخت‌ها و ارائه زمان‌بندي مشخص، از تعميق اين بحران جلوگيري کنند. واقعيت اين است که توليد، بدون اعتماد، پايدار نمي‌ماند. کشاورزي که محصول خود را تحويل داده اما پولش را دريافت نکرده، در فصل بعد با ترديد تصميم مي‌گيرد. اگر اين ترديد به بي‌اعتمادي تبديل شود، هزينه آن را نه‌فقط کشاورز، بلکه کل نظام توليد کشور پرداخت خواهد کرد.

مطالبه کشاورزان پرداخت به‌موقع، شفافيت در تعهدات و احترام به زنجيره توليد است. خواسته‌اي حداقلي که اگر ناديده گرفته شود، مي‌تواند به بحراني در آينده‌اي نه‌چندان دور تبديل شود. ادامه اين روند نه‌تنها به تضعيف توليد بذر در استان گلستان منجر خواهد شد، بلکه مي‌تواند تبعات گسترده‌تري براي بخش کشاورزي کشور به همراه داشته باشد؛ تبعاتي که هزينه جبران آن، به‌مراتب سنگين‌تر از پرداخت به‌موقع مطالبات امروز خواهد بود.