سرمايه اجتماعي و رسانه
یاددداشت اول |
■ عبدالرضا چراغعلی
رسانه در دنياي امروز، تنها ابزار اطلاع رساني نيست؛ بلکه يکي از مهمترين ارکان شکل گيري اعتماد عمومي و تقويت سرمايه اجتماعي به شمار مي رود. هر اندازه مردم احساس کنند يک رسانه با انصاف، عدالت و بي طرفي، واقعيتهاي جامعه را بازتاب مي دهد، پيوند ميان جامعه و رسانه نيز مستحکم تر خواهد شد. صدا و سيما به عنوان رسانهاي که عنوان «ملي» را برخود دارد، مسئوليتي متفاوت و گسترده تر از ساير رسانهها دارد.اين رسانه بايد آيينه تمام نماي جامعه باشد؛ رسانهاي که همه مردم، با سلايق و ديدگاههاي مختلف، احساس کنند در آن ديده و شنيده مي شوند. به نظر مي رسد در سالهاي اخير، برخي رويکردهاي رسانه ملي اين نگراني را در بخشي از جامعه ايجاد کرده که از رسالت اصلي خود يعني بيطرفي، رعايت عدالت در اطلاع رساني و ايجاد فرصت برابر براي انعکاس ديدگاههاي مختلف فاصله گرفته است. شکل گيري چنين برداشتي، حتي فارغ از ميزان انطباق آن با واقعيت، مي تواند بر اعتماد عمومي و سرمايه اجتماعي اثر منفي بگذارد. رسانهاي که با منابع عمومي بيت المال اداره ميشود، نبايد به گونهاي عمل کند که اين تصور ايجاد شود که به يک جريان يا جناح سياسي خاص نزديک است. رسانه ملي زماني مي تواند جايگاه واقعي خود را حفظ کند که متعلق به همه مردم باشد و بتواند صداي جامعه را با همه تنوع و پيچيدگيهاي آن منعکس کند. بيترديد، نقد منصفانه، گفتوگوي سازنده، شنيدن ديدگاههاي متفاوت و پرهيز از روايتهاي يکسويه، از الزامات يک رسانه اثرگذار است. جامعه امروز بيش از گذشته نيازمند رسانهاي است که اعتماد ايجاد کند، نه فاصله.
سرمايه اجتماعي با شعار ساخته نميشود؛ بلکه محصول اعتماد، احساس عدالت و باور مردم به شنيده شدن است. رسانهاي که صداي همه مردم را بشنود، ميتواند در تقويت اين سرمايه نقشآفريني کند.
معاون اسبق سياسي امنيتي و اجتماعي استان گلستان