بزرگداشت ابوريحان بيروني
یاددداشت اول |
■ با مسوولیت سردبیر
سيزدهم شهريور ماه روز بزرگداشت ابوريحان بيروني دانشمند همه چيز دان ايراني است که از قضا دست حوادث او را از خوارزم به جرجان آن روزگار و به دربار قابوس بن وشمگير کشانده است و مدتي را نيز در اين منطقه در خدمت قابوس زندگي کرده است و آن چنان که گفته اند در شهر تاريخي جرجان کوشيده بود قطر زمين را بدست آورد و در اين راه تلاشهاي بسياري نيز کرده است. شهر تاريخي جرجان خصوصا در دوران آل قابوس از جايگاهي در دانش و علم برخوردار بوده است که بر اساس آنچه کتاب تاريخ جرجان اثر ابوالقاسم سهمي (متوفي 427 ه ق) با اسامي آورده است نزديک به هزار دانشمند در آن زندگي مي کرده اند، اين حجم از حضور دانشوران در جرجان نشانگر آن است که در هزار سال پيش جرجان تاريخي، محل آمد و شد بسياري از دانشوران و دانشمندان روزگار خويش بوده است و مرکزي بوده است براي توليد دانش. اين موهبت مرهون حکمراني خاندان قابوس بر اين ديار بوده است و کتاب قابوس نامه که نوشته امير عنصر المعالي کيکاوس بن اسکندر بن قابوس بن وشمگيربن زيار است نيز در همين دوران نوشته شده است، در آن دوران آنقدر جرجان داراي ثبات و اقتدار بوده است که نويسندگان و انديشمندان براي به سلامت ماندن از دست دشمنان گاه مدتي در اين منطقه ساکت مي شدند و به همين خاطر فهرستي از دانشمنداني که در دوران خود به اين منطقه آمده اند امروزه در دسترس است و حکيم ابوالقاسم فردوسي، ابوريحان بيروني و... نيز در اين زمره اند. در کنار اين بايد ظهور چهره تابناک علوم بلاغي در جهان اسلام و نويسنده دلايل الاعجاز قرآن عبدالقاهر جرجاني را نيز بر همين اساس ارزيابي کرد دانشمندي که پايه هاي بلاغت و فصاحت را چنان استوار کرد که تا به امروز دانشمندي در اندازه او ظهور نکرده است. به هر روي هر ملتي نيار دارد تا گاه به او يادآوري شود که از کجا آمده است و در سايه کدام درختان تناور رشد کرده است تا قدر خود را بداند، منطقه جرجان که امروزه گنبد قابوس نام گرفته است ميراث دار عالمان و دانشمنداني است که تنها کاوش درباره آنها نياز به سالها مطالعه دارد، مسيري که بايد به گونه اي جدي به آن انديشيد و آن را در دستور کار قرار داد.