عبور مثبتشدن کرونا از مرز اپيدمي در گلستان
تیتر دوم |
معاون فني معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکي گلستان گفت: در دو هفته متوالي، 15.8 درصد نمونههاي مشکوک کرونا در استان مثبت بوده که بالاتر از آستانه 10 درصدي اپيدمي است. به گزارش مهر، کوويد-19 اگرچه ديگر مانند سالهاي نخست همهگيري در مرکز توجه نظام سلامت و جامعه قرار ندارد، اما همچنان از چرخه مراقبت بيماريهاي تنفسي خارج نشده است. سازمان جهاني بهداشت نيز در گزارشهاي سال 2026 اعلام کرده است که ويروس SARS-CoV-2 همچنان در کنار ساير عوامل بيماريزاي تنفسي در گردش است و پايش آن در بسياري از کشورها در قالب نظامهاي مراقبت تنفسي ادامه دارد.در چنين شرايطي، دادههاي نظام مراقبت اپيدميولوژيک گلستان نشان ميدهد که در دو هفته متوالي اخير، 15.8 درصد از نمونههاي مشکوک به کوويد-19 مثبت بودهاند؛ رقمي که بالاتر از آستانه 10 درصدي اپيدمي است.البته همين آمار بهتنهايي به معناي آغاز موج جديد يا طغيان بيماري نيست؛ چرا که به گفته مسئولان بهداشت استان، شاخص مثبتشدن نمونهها در دو هفته متوالي ثابت مانده و هنوز نشانهاي از افزايش شتابان آن مشاهده نشده است.با اين حال، عبور اين شاخص از آستانه اپيدميک باعث شده موضوع مراقبت، آمادگي مراکز بهداشتي و درماني و شناسايي سريع موارد غيرعادي بار ديگر در دستور کار قرار گيرد. در همين زمينه، سيدمهدي صداقت، معاون فني معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکي گلستان در درباره وضعيت فعلي کوويد-19 در استان، مفهوم مثبتشدن نمونهها، تفاوت ميان افزايش شاخص و طغيان بيماري، اقدامات انجامشده و برنامه نظام سلامت براي مواجهه با تغييرات احتمالي توضيح داده است.
در حال حاضر کوويد-19 در گلستان با چه شرايطي مواجه است؟
در چارچوب نظام مراقبت بيماري کوويد-19، اطلاعات مربوط به موارد مشکوک و قطعي بيماري بهصورت هفتگي جمعآوري و تجزيه و تحليل ميشود و روند تغييرات شاخصهاي مرتبط با بيماري مورد بررسي قرار ميگيرد.بر اساس دادههاي ثبتشده، در دو هفته متوالي اخير، ميزان مثبتشدن نمونههاي مشکوک در هر دو هفته 15.8 درصد بوده است. بنابراين ميتوان گفت اين شاخص در هر دو هفته اخير بالاتر از آستانه اپيدمي که 10 درصد در نظر گرفته ميشود، قرار داشته است.وقتي ميزان مثبتشدن نمونهها بالاتر از آستانه اپيدمي قرار گرفته، آيا بايد از طغيان يا موج جديد کرونا صحبت کنيم؟
اين موضوع نيازمند دقت در تفسير دادههاست. قرار گرفتن يک شاخص بالاتر از آستانه اپيدمي به اين معنا نيست که بهتنهايي ميتوانيم وقوع يک طغيان يا موج جديد را اعلام کنيم.آنچه در حال حاضر مشاهده ميکنيم اين است که ميزان مثبتشدن نمونهها در دو هفته متوالي 15.8 درصد بوده است.
ثبات اين شاخص در اين دو هفته، در شرايط فعلي بيانگر روند افزايشي شتابان نيست.اما نکته مهم اين است که اين شاخص همچنان بالاتر از آستانه اپيدميک قرار دارد و به همين دليل نميتوان از کنار آن به سادگي عبور کرد. استمرار اين وضعيت ضرورت مراقبت حساس و آمادگي براي شناسايي زودهنگام هرگونه تغيير در روند بيماري را ايجاب ميکند.
پس تفاوت ميان «مثبتشدن بالاتر از آستانه» و «طغيان بيماري» چيست؟
براي بررسي طغيان بايد مجموعهاي از شاخصها و روندها مورد توجه قرار گيرد. صرفاً يک عدد نميتواند وضعيت اپيدميولوژيک يک بيماري را بهطور کامل توصيف کند.ما در نظام مراقبت، روند تغييرات را دنبال ميکنيم. اگر افزايش قابل توجه و مستمر در شاخصها مشاهده شود، اين موارد بايد سريع شناسايي، گزارش و بررسي شوند.بنابراين در شرايط فعلي، رويکرد ما اعلام طغيان نيست؛ بلکه تقويت مراقبت و آمادگي براي پاسخ سريع در صورت مشاهده تغييرات غيرعادي است.
چرا با وجود گذشت چند سال از آغاز همهگيري، همچنان چنين سطحي از مراقبت ضروري است؟
ويروس SARS-CoV-2 همچنان در گردش است و از نظام مراقبت بيماريهاي تنفسي خارج نشده است. در سطح جهاني نيز سازمان جهاني بهداشت بر ادامه پايش اين ويروس در کنار ساير عوامل بيماريزاي تنفسي تأکيد دارد.از طرف ديگر، شرايط بيماريهاي واگير ثابت نيست. ممکن است در يک مقطع شاخصها کاهش پيدا کنند و در مقطع ديگري افزايش يابند. وظيفه نظام مراقبت اين است که اين تغييرات را بهموقع شناسايي کند.در واقع، مراقبت اپيدميولوژيک براي زماني نيست که طغيان اتفاق افتاده باشد؛ يکي از مهمترين کارکردهاي آن اين است که بتواند پيش از گسترش يک وضعيت غيرعادي، نشانههاي آن را شناسايي کند.
در استان گلستان براي افزايش آمادگي چه اقداماتي انجام شده است؟
در راستاي ارتقاي آمادگي و تقويت ظرفيت پاسخ به طغيان احتمالي، مجموعهاي از اقدامات انجام شده است.يکي از اين اقدامات، برگزاري کارگاه آموزشي بررسي و مديريت طغيان براي کارشناسان بيماريهاي شهرستانها بوده است. هدف از اين آموزشها، افزايش آمادگي کارشناسان براي شناسايي، بررسي و مديريت موارد غيرعادي است.همچنين با سازمانها و ادارات مرتبط مکاتبه و هماهنگي انجام شده است؛ بهويژه دستگاههايي که با جمعيتهاي متراکم يا گروههاي پرخطر مواجه هستند.
در داخل دانشگاه علوم پزشکي چه تمهيداتي در نظر گرفته شده است؟
اطلاعرساني و هماهنگي با معاونتهاي مختلف دانشگاه انجام شده است. همچنين براي مراکز خدمات جامع سلامت و بيمارستانها هشدار آمادگي در برابر طغيان صادر شده است.تأکيد ما اين است که مراکز درماني و بهداشتي در شناسايي موارد مشکوک، گزارشدهي و بررسي سريع موارد، حساسيت لازم را داشته باشند.اين آمادگي به معناي آن نيست که اکنون يک طغيان گسترده در استان اتفاق افتاده است؛ بلکه هدف، آماده بودن نظام سلامت براي پاسخ سريع در صورت تغيير شرايط است.
آيا عدد 15.8 درصد را بايد با آمار جهاني مقايسه کرد؟
مقايسه مستقيم چنين اعدادي نيازمند احتياط است، زيرا نظامهاي مراقبتي، ميزان نمونهگيري، جمعيت مورد آزمايش و روشهاي پايش در مناطق مختلف متفاوت است.سازمان جهاني بهداشت نيز در گزارشهاي خود بر تفاوت روشهاي مراقبت و محدوديت قابليت مقايسه درصد مثبتشدن نمونهها ميان کشورها و مناطق تأکيد کرده است.بنابراين براي تصميمگيري درباره وضعيت گلستان، آنچه اهميت بيشتري دارد روند دادههاي داخلي استان و تغييرات شاخصها در طول زمان است.
در نهايت اگر بخواهيد وضعيت فعلي کرونا در گلستان را براي مردم توضيح دهيد، چه ميگوييد؟
در حال حاضر ميزان مثبتشدن نمونههاي مشکوک به کوويد-19 در دو هفته متوالي اخير 15.8 درصد بوده و اين رقم بالاتر از آستانه 10 درصدي اپيدمي است.با اين حال، ثبات اين شاخص در دو هفته متوالي فعلاً بيانگر روند افزايشي شتابان نيست. بنابراين بايد از يک سو از ايجاد نگراني غيرضروري پرهيز کرد و از سوي ديگر، موضوع مراقبت و آمادگي را جدي گرفت.آنچه براي نظام سلامت اهميت دارد اين است که اگر تغييري در روند بيماري ايجاد شد، اين تغيير در سريعترين زمان ممکن شناسايي شود. به همين دليل پايش هفتگي، تقويت گزارشدهي، آموزش کارشناسان، هماهنگي دستگاهها و آمادهباش مراکز بهداشتي و درماني در دستور کار قرار گرفته است.در مجموع، اگرچه ميزان مثبتشدن نمونههاي کرونا در گلستان بالاتر از آستانه اپيدمي قرار گرفته است، اما ثبات اين شاخص هنوز نشانهاي از طغيان يا افزايش شتابان بيماري نيست و نظام سلامت استان بر تداوم پايش و آمادگي براي واکنش سريع در صورت تغيير شرايط تأکيد دارد.