ريشه کني فقر


یاددداشت اول |

 

■ با مسوولیت سردبیر

 

25 مهر روز جهاني ريشه کني فقر است. اين روز براي جامعه اي که بر اساس آمارهاي دولتي و رسمي تا پيش از جنگ  بيش از  ده ميليون نفر فقير بودند و بيش از نيمي از شهروندانش زير خط فقر زندگي مي کنند، فقر پديده اي قابل لمس است.  تا پيش از جنگ داده‌هاي مرکز پژوهش‌هاي مجلس  نزديک به سي ميليون نفر در ايران را  زير خط فقر بر مي شمارد  و اين در حاليست که برهمان اساس، حدود 3 ميليون خانواده دچار فقر مطلق بودند. اگر اعضاي خانواده  در کشور را براساس آخرين داده‌هاي مرکز آمار ايران، 3.3 نفر در نظر بگيريم، تا پيش از جنگ  جمعيتي بالغ بر 9 ميليون و 900 هزار نفر در کشور دچار فقر مطلق بودند، به عبارت ساده‌تر تا پيش از جنگ، نزديک به ده ميليون نفر از تامين ساده‌ترين نيازهاي خوراکي و مسکن، ناتوان بودند و نمي‌توانستند کالري مورد نياز براي زندگي روزانه را به دست آورند.  و باز بر اساس آمارهاي معلوم اکنون بيش از 12 ميليون جوان ايراني نه در حال تحصيل هستند و نه مشغول کار به عبارت واضح علاف هستند و عمر به بطالت مي گذرانند. اين رقم در شهرهايي مانند تهران که خط فقر امروزه مرز هفتاد ميليون تومان را رد کرده است، چهره کريه خود را بيشتر نشان مي دهد، اجاره خانه هاي سر سام آور، تورم افسار گسيخته در کنار هزينه هاي مختلف زندگي مانند هزينه هاي تحصيل و... نشانه هاي فقر عمومي در جامعه امروز ايران است، استمرار فقر عمومي در گام اول به حذف هزينه آموزش و تربيت در خانوار منجر مي شود و در گامهاي بعدي خانوار را از پوشاک مناسب و تغذيه لازم محروم مي کند و در نهايت پس از کمتر از يک دهه شهرونداني روي دست شما مي گذارد که از تربيت، آموزش و اقتصاد معمولي هم به دور افتاده اند، ادامه اين روند فشارهاي رواني و عصبي، از هم پاشيدگي خانواده ها و گسترش طلاق ها و بدخويي ها در خيابان و زندگي عمومي را به همراه خواهد داشت.

نکته جالب در اين ميان آن است که در دوران دولت دوم آيه اله هاشمي رفسنجاني طرح ريشه کني فقر بوسيله خود ايشان در خطبه هاي نماز جمعه به افکار عمومي آورده شد و بعد از آن دولت، گهگاه روساي دولتها دستور مبارزه و ريشه کني با فقر مطلق را داده اند اما ثمره اين همه شعار و هياهو، براي ملت تنها گسترش فقر و افزايش لشگر گرسنگان بوده است. فقر معلول سياستها و عملکردهاي نادرست ميان مدت يا طولاني مدت است و تا متغيرهايي  که منجر به توليد فقر مي شوند اصلاح نشود شعار ريشه کني فقر حرفي گزافه است و تا هنگام اصلاح ساختارها اين مسير تلخ ادامه خواهد داشت. البته از مديراني که تورم وگراني را جزو متغيرهاي اقتصادي نمي دانند و با وقاحت هم در فضاي عمومي سخن مي گويند چنين نتايجي عجيب نيست، با تحليل آنها در ايران فقر وجود ندارد و فقيران جمعي متوهمند که گمان مي کنند چيزي براي خوردن ندارند و مکاني براي خفتن. خداوند بلند مرتبه عاقبت امور ما را ختم به خير کند. آمين