علي مکتبي- ‎هشتاد و چهارمين نشست شاهنامه‌خواني خردسراي فردوسي گلستان، در ساعت 15:30 روز يکشنبه، نوزدهم مهرماه، با حضور جمعي از دوستداران ادب و فرهنگ ايراني، در فضايي آکنده از مهر و همدلي، در باغ تمشک گلستان، واقع در ورودي جاده روستاي سيدميران، برگزار شد. اين نشست فرهنگي با محوريت بزرگداشت جشن کهن مهرگان، فرصتي ديگر براي گردهمايي دوستداران فرهنگ ايران‌زمين و پاسداشت آيين‌هايي فراهم آورد که در گذر سده‌ها، همچنان پيام‌آور دوستي، دادگري، نيکي و همبستگي‌اند.

‎آيين بزرگداشت با خوش‌آمدگويي مجري و خيرمقدم به حاضران آغاز شد. در آغاز برنامه، روز جهاني دختر گرامي داشته شد و سپس با مقدمه‌اي درباره جشن‌هاي باستاني ايران، زمينه براي آشنايي بيشتر حاضران با پيشينه و جايگاه آيين‌هاي کهن ايراني فراهم آمد؛ آيين‌هايي که هر يک جلوه‌اي از جهان‌بيني نياکان ما و بازتابي از پيوند ژرف انسان با طبيعت، روشنايي، شادي و زندگي بوده‌اند.

مهرگان؛ جشن مهر، داد و سپاسگزاري

در ادامه برنامه، دکتر فريبا براتي به سخنراني درباره فلسفه جشن‌هاي باستاني ايران و چگونگي شکل‌گيري جشن مهرگان از سه ديدگاه طبيعي، اسطوره‌اي و مذهبي پرداختند.

ايشان با اشاره به جايگاه جشن‌هاي ايراني در حافظه تاريخي و فرهنگي ملت ايران، بر اهميت شناخت و پاسداري از اين ميراث گران‌سنگ تأکيد کردند. دکتر براتي جشن مهرگان را از سه ديدگاه طبيعي، اسطوره‌اي و مذهبي مورد بررسي قرارداد.

 جشن مهرگان، به‌عنوان يکي از جشن‌هاي ديرپاي ايراني، يادآور ارزش‌هايي چون مهرورزي، دوستي، سپاسگزاري، همدلي و پاسداشت نيکي است؛ ارزش‌هايي که در جهان‌بيني ايراني جايگاهي بنيادين دارند و در روزگار ما نيز مي‌توانند چراغ راه زندگي فردي و اجتماعي باشند.

مهرگان تنها يادگاري از روزگاران دور نيست؛ بلکه فرصتي براي بازخواني معناي مهر در زندگي امروز ماست. گرامي‌داشت چنين آيين‌هايي، افزون بر زنده نگه‌داشتن خاطره نياکان، زمينه‌اي براي پيوند نسل‌هاي امروز با ريشه‌هاي فرهنگي خويش فراهم مي‌آورد و به ما يادآوري مي‌کند که پاسداري از فرهنگ، در گرو شناخت، بازآفريني و انتقال آگاهانهٔ آن به نسل‌هاي آينده است.

شعر؛ زباني براي بازگفتن مهر و دوستي

پس از سخنراني، بانو فريمامحمودي با خوانش شعري با موضوع مهر و دوستي، جلوه‌اي ديگر از زيبايي و لطافت ادبيات فارسي را به اين محفل فرهنگي بخشيدند.

شعر فارسي، از ديرباز، زبان بيان عميق‌ترين عواطف انساني و بازتاب‌دهنده آرمان‌هايي چون محبت، همدلي، وفاداري و نيک‌انديشي بوده است. خوانش اين شعر، در فضاي مهرگاني نشست، يادآور اين حقيقت بود که مهر، نه‌تنها در آيين‌هاي کهن، بلکه در واژه‌ها و سروده‌هاي شاعران نيز حضوري ماندگار دارد؛ مهري که دل‌ها را به يکديگر نزديک مي‌کند و از انسان‌ها، همراهاني همدل مي‌سازد.

نقالي نوجوانان؛ روايت مهرگان با زبان شاهنامه

‎يکي از بخش‌هاي دلنشين اين نشست، اجراي نقالي به دست دو نوجوان هنرمند، شادان بني‌کمالي و آراد کرابي، بود که بخش مربوط به جشن مهرگان را براي حاضران روايت کردند. ‎نقالي، اين هنر ديرپاي ايراني، از شيوه‌هاي ارزشمند انتقال داستان‌ها، حماسه‌ها و يادمان‌هاي تاريخي و اسطوره‌اي به شمار مي‌رود؛ هنري که در آن، روايت و نمايش با شور و آهنگ کلام درهم مي‌آميزند و ميراث ادبي ايران را از دل کتاب‌ها به ميان مردم مي‌آورند.

‎حضور نقالان نوجوان در اين برنامه، جلوه‌اي اميدبخش از تداوم سنت‌هاي فرهنگي ايران بود. هنگامي که نسل جوان با شور و علاقه به روايت ميراث نياکان خود مي‌پردازد، مي‌توان اميدوار بود که چراغ فرهنگ و ادب اين سرزمين همچنان روشن بماند و روايت‌هاي کهن، سينه‌به‌سينه و نسل‌به‌نسل، به آينده راه يابند.

‎اجراي اين دو نوجوان، بار ديگر اهميت فراهم آوردن فرصت براي شکوفايي استعدادهاي نسل نو در عرصه فرهنگ و هنر را يادآور شد؛ نسلي که مي‌تواند با شناخت ريشه‌هاي خويش، روايتگر شايسته داستان‌ها و ارزش‌هاي ايران‌زمين باشد.

از «اي ايران» تا «سلطان قلب‌ها»؛ نواي موسيقي در جشن مهرگان

‎در ادامه نشست، نوجوان هنرمند، شهداد کرابي، با اجراي زيباي دو قطعه موسيقايي «اي ايران» و «سلطان قلب‌ها»، لحظاتي دلنشين براي حاضران رقم زد.

‎اجراي قطعه ميهني «اي ايران»، يادآور پيوند عاطفي ايرانيان با سرزمين و هويت فرهنگي خويش بود؛ سرزميني که تاريخ، زبان، ادبيات، آيين‌ها و هنرهايش، ميراث مشترک نسل‌هاي پي‌درپي است. در کنار آن، اجراي «سلطان قلب‌ها» نيز با حال‌وهواي عاشقانه و آشناي خود، بر لطافت فضاي اين گردهمايي افزود.

‎هنرنمايي اين نوجوان، بار ديگر نشان داد که موسيقي، همچون شعر و روايت، زباني فراتر از واژه‌هاست؛ زباني که مي‌تواند احساسات مشترک را بيدار کند، دل‌ها را به هم نزديک سازد و در يک محفل فرهنگي، لحظاتي از شادي و همدلي بيافريند.

نيکويي؛ پيوند فرهنگ، پهلواني و منش انساني

‎در بخش ديگري از اين نشست، ميزبان شماري از اعضاي زورخانه پورياي ولي بوديم؛ ميهماناني که حضورشان، فرصتي براي پيوند ميان فرهنگ و ادب با سنت پهلواني ايران فراهم آورد.

در اين بخش، پيشکسوت ورزش باستاني، جناب ملا موسايي سخناني با موضوع نيکويي ايراد کردند و بر اهميت نيکي و ارزش‌هاي اخلاقي در زندگي انسان پرداختند. در فرهنگ ايراني، پهلواني تنها به نيروي جسماني و توان بازو محدود نمي‌شود؛ بلکه جوانمردي، فروتني، دستگيري از ديگران، راست‌کرداري و نيک‌انديشي، از بنيادهاي منش پهلوانانه به شمار مي‌آيند. از همين رو، فرهنگ زورخانه‌اي ايران را مي‌توان يکي از جلوه‌هاي پيوند ورزش، اخلاق و هويت فرهنگي دانست؛ سنتي که در آن، پرورش تن با تربيت جان و ارج نهادن به فضيلت‌هاي انساني همراه است.

‎حضور اعضاي زورخانه پورياي ولي در اين نشست، يادآور اين حقيقت بود که فرهنگ ايراني در جلوه‌هاي گوناگون خود، از شاهنامه و شعر گرفته تا موسيقي، نقالي و آيين‌هاي پهلواني، بر ارزش‌هايي مشترک تکيه دارد؛ ارزش‌هايي که نيکي، مهرورزي و پاسداشت کرامت انسان در شمار برجسته‌ترين آن‌هاست.

نيايش در کنار آتش؛ پايان‌بخش آيين مهرگان

‎در واپسين بخش برنامه، با افروختن آتش، نيايش جمعي خوانده شد و حاضران در فضايي سرشار از همدلي و معنويت، در اين آيين همراه شدند.

‎آتش در فرهنگ و اسطوره‌هاي ايراني، از جايگاهي ويژه برخوردار است و با روشنايي، گرما و زندگي پيوند دارد. گردآمدن در کنار آتش و خواندن نيايش، در فضاي اين جشن، يادآور ارج نهادن به روشنايي و اميد و پاسداشت پيوند انسان با جهان پيرامون خويش بود.

‎اين بخش از برنامه، پاياني نمادين و دلنشين براي گردهمايي مهرگاني رقم زد؛ گردهمايي‌اي که در آن، شعر و موسيقي، روايت و سخن، فرهنگ پهلواني و نيايش، در کنار يکديگر قرار گرفتند تا جلوه‌هايي از ميراث ديرپاي ايران‌زمين را به نمايش بگذارند.

‎در پايان، از حاضران پذيرايي شد و اين نشست فرهنگي در فضايي آکنده از مهر و صميميت به کار خود پايان داد.

به اميد ماندگاري مهر در جان ايران

‎هشتاد و چهارمين نشست شاهنامه‌خواني خردسراي فردوسي گلستان، فراتر از يک گردهمايي ادبي، فرصتي براي هم‌نشيني نسل‌ها و پيوند ميان جلوه‌هاي گوناگون فرهنگ ايراني بود؛ از شعر و موسيقي تا نقالي نوجوانان، از منش پهلواني تا آيين‌هاي کهن و نيايش جمعي.

‎چنين نشست‌هايي يادآور اين حقيقت‌اند که ميراث فرهنگي، هنگامي زنده و پوياست که از مرز يادکردهاي تاريخي فراتر رود و در زندگي امروز مردم جريان يابد. زنده نگه‌داشتن جشن‌هايي چون مهرگان، فرصتي براي بازشناختن ارزش‌هاي ديرپاي فرهنگ ايران و انتقال آن‌ها به نسل‌هاي آينده است؛ نسلي که با شناخت گذشته، مي‌تواند آينده‌اي آگاهانه‌تر و ريشه‌دارتر بسازد.

‎خردسراي فردوسي گلستان، با برگزاري نشست‌هاي پيوسته شاهنامه‌خواني و برنامه‌هاي فرهنگي، در مسير پاسداشت زبان فارسي، گرامي‌داشت ميراث ادبي و اسطوره‌اي ايران و آشنايي نسل جوان با گنجينه‌هاي فرهنگ ملي گام برمي‌دارد؛ به اميد آنکه چراغ دانايي و مهر، در اين سرزمين همواره فروزان بماند و نام و ياد فرهنگ ايران‌زمين، چونان سخني ماندگار، از نسلي به نسل ديگر برسد.

‎سخن از تو ماند همي يادگار؛ که فرهنگ، ريشه ماست و مهر، مايه ماندگاري ما.

لازم به ذکراست که جلسات هفتگي شاهنامه خواني به آموزگاري دکتر فريبابراتي هريکشنبه ساعت16 درمحل کتابخانه ميرفندرسکي گرگان برگزار مي‌گردد.

اين جلسات براي همه علاقمندان رايگان است.