نقد داستان باد بليت را برد
نقد |
ابراهيم حسن بيگي
اشاره:
گلناز مداح داستان نويس با استعدادي است، بدون تلاش براي مطرح و مشهور شدن، فقط به نوشتن فکر مي کند و مي نويسد. نوشتن براي او سير و سفر در دنياي تخيل و رسيدن به آرامش است. يعني بخش مهم و اصلي خلاقيت در هنر، آرامش روحي و رواني نويسنده است سپس خوانده شدن اثر توسط مخاطب.
کتاب باد بليت را برد، اولين مجموعه داستان هاي کوتاه اوست که يکي از داستان ها که نظر مرا جلب کرد، همين داستان باد بليت را برد است که عنوان اصلي کتاب را هم يدک مي کشد. داستاني کوتاه، خوش فرم با نثري روان و تصويري از هشت سال دفاع مقدس، آن هم کيلومترها دورتر از خط مقدم جبهه ها. حيفم آمد براي اين داستان يادداشت کوتاهي ننويسم..
نقد داستان باد بليت را برد از مجموعه داستاني به همين نام، باد بليت را برد، نويسنده گلناز مداح .
داستان،داستان ضد جنگ است: جنگ ايران وعراق.
سرگذشت دانشجوهاي دختر، دور از ديار خود که عملا با مصائب و مشکلات جنگ دست و پنجه نرم مي کنند .به نظر مي رسد که نويسنده توانسته از تجربه زيسته ي خود، حضور در مناطق جنگي، بهره کافي ببرد و در نتيجه منجرشود به عمق دادن ولايه بندي پيرنگ وخلق اين اثر.
نويسنده ي داستان توانسته است با استفاده از فضاسازي عالي از خوابگاه دانشجويي در اروميه و لحظه بمباران ،پرداخت جزييات موثر، ديالوگ ها وکشمکش وشخصيت پردازي به خصوص شخصيت اصلي نرگس، خواننده را مجذوب و مجبور کند با داستان ارتباط بگيرد و درگير لحظه به لحظه ي آن شود و تا پايان داستان، سطر به سطر آن را دنبال کند. و اين امر به علت تعليق قوي وطبيعي جذاب داستان است .
نکته ي حائز اهميت ديگر داستان: برجسته کردن شخصيت هاي فرعي ست که در اين حوادث به نحوي خاص معرفي شده اند .
به نظرم نويسنده مي توانست دانشجوها را سوار اتوبوس کند و راهي ديار خود سنندج نمايد و آنها در بين راه براثر بمباران کشته شوند. اما اين کار را نکرده بلکه توانسته يک پايان بندي قوي و بسيار زيبا و غير منتظره را رقم بزند و پاياني تاثير گذار ماندگار را خلق کند. و آن موضوع خريد بليت است از اروميه به سنندج. بليت چهار بعد از ظهر است. با آن بليت نرگس بايد مي رفت به شهر خود که در ترمينال مورد اصابت ترکش قرار مي گيرد و شهيد مي شود. لحظه ي هنري و اوج داستان زماني ست که باد بليت را از دست نرگس مي گيرد و با خود مي برد .اين مسئله معناي ديگري را در ذهن متبادر مي کند درست است که قهرمان داستان به شهادت مي رسد و به مقصد نمي رسد. اما بردن بليت توسط باد يعني: حيات، يعني تحرک ، يعني زندگي وادامه داشتن ان است که هم اسم داستان است هم عنوان مجموعه .
نکته ي ديگر اينکه، استفاده از حواس پنجگانه و ديالوگ هاي روان وطبيعي در سراسر داستان به شکل غيرشعاري نمود دارد . و چينش جوري رقم خورده که باعث شده داستان با شخصيت ها وجزيياتش در ذهن ماندگار شود والتذاذ داستان را افزون کند. اگر چه در واقع نمي شود به داستان ايرادي گرفت. اما به شکل بسيار جزيي. نثر داستان به ويرايش ديگري نياز دارد. بايد گفت اين داستان، داستاني ست با رگه هايي از قدرت قوي نويسندگي و هنري، و موضوع دفاع مقدس اگه امروز کمتر نويسنده اي در باره اش داستان مي نويسد.