در نشست رونمايي و بررسي رمان عنوان شد؛ «بار ديگر فلق»؛ رماني که مدرنيته در تقابل با سنت زمين مي‌خورد


یادداشت |

سيدحسن حسيني نژاد- رمان «بار ديگر، فلق» نوشته فروزان زيادلو، روايتي از فرازوفرودهاي تاريخ معاصر ايران و مواجهه انسان با دگرگوني‌هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي است؛ اثري که در آن شاهد زمين خوردن مدرنيته در تقابل با سنت هستيم؛ موضوعي که در نشستي با حضور ابراهيم حسن بيگي، مورد بحث و بررسي قرار گرفت. ادبيات، همواره يکي از مهم‌ترين بسترهاي بازتاب زندگي اجتماعي، تحولات تاريخي و تجربه‌هاي انساني جوامع بوده است؛ عرصه‌اي که نويسنده در آن با عبور از مرزهاي زمان و مکان، روايتگر فرازوفرودهاي زندگي مردماني مي‌شود که هر يک به‌نوعي در شکل‌گيري تاريخ و هويت يک سرزمين سهم داشته‌اند. رمان تاريخي نيز در اين ميان، با پيوند زدن واقعيت‌هاي تاريخي و روايت‌هاي داستاني، فرصتي فراهم مي‌آورد تا مخاطب نه‌تنها با رويدادهاي گذشته آشنا شود، بلکه از دريچه زندگي شخصيت‌ها، تأثير تحولات سياسي و اجتماعي بر سرنوشت انسان‌ها را نيز لمس کند. از سوي ديگر و در روزگاري که بازخواني تاريخ معاصر و شناخت ريشه‌هاي تحولات اجتماعي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، آثار ادبي مي‌توانند نقشي فراتر از سرگرمي و روايتگري ايفا کنند؛ چرا که با بازآفريني فضاي تاريخي، مناسبات اجتماعي، دغدغه‌هاي انساني و تجربه‌هاي نسل‌هاي مختلف، بخشي از حافظه فرهنگي و تاريخي جامعه را به تصوير مي‌کشند و در اين ميان ادبيات داستاني نه‌تنها بستري براي روايت گذشته، بلکه فرصتي براي تأمل در نسبت ميان تاريخ، انسان و جامعه امروز را فراهم مي‌آورد. همچنين بي‌ترديد، اهميت چنين آثاري تنها به انتشار و قرار گرفتن آن‌ها در دسترس مخاطبان محدود نمي‌شود، بلکه گفت‌وگو و تبادل‌نظر پيرامون محتواي آن‌ها نيز بخشي از چرخه پويايي و بالندگي ادبيات به شمار مي‌رود و برگزاري نشست‌هاي رونمايي و نقد و بررسي کتاب، با فراهم آوردن فضايي براي مواجهه ديدگاه‌هاي مختلف، زمينه شناخت عميق‌تر آثار، طرح ديدگاه‌هاي تخصصي و تعامل ميان نويسندگان، صاحب‌نظران و مخاطبان را فراهم مي‌کند؛ فرصتي که در کنار معرفي اثر، مي‌تواند به تقويت جريان فرهنگي و ادبي و گسترش فرهنگ کتاب‌خواني در جامعه نيز کمک کند. در همين راستا، نشست رونمايي و بررسي رُمان «بار ديگر، فلق» نوشته فروزان زيادلو، که توسط انتشارات متخصصان در 274 صفحه نخستين بار در سال 1404 روانه بازار نشر شد؛ در راستاي سلسله رويدادهاي ويژه سي و چهارمين دوره هفته کتاب استان گلستان در شامگاه يکشنبه 24 آبان ماه، با حضور جمعي از چهره‌هاي شاخص فرهنگ و هنر گرگان زمين، ازجمله پرويز رضايي و منوچهر قاضي و جمعي از فعالان فرهنگي، اجتماعي و علاقه‌مندان به ادبيات، در سالن نگاه تالار فخرالدين اسعد گرگاني برگزار شد؛ نشستي که فرصتي براي معرفي و واکاوي اثري داستاني با محوريت تاريخ معاصر ايران و پيوندهاي عميق آن بازندگي، عشق و دغدغه‌هاي اجتماعي مردمان اين سرزمين فراهم آورد. رمان «بار ديگر، فلق» مخاطب را در بستر فرازوفرودهاي تاريخي ايران، از سال‌هاي نخست حکومت پهلوي تا کودتاي 28 مرداد 1332 و انقلاب 1357 و ... همراه مي‌کند و در خلال روايت زندگي بهروز، شخصيت محوري داستان، تصويري از تحولات سياسي، اجتماعي و عاطفي چند دهه از تاريخ معاصر کشور پيش چشم خواننده قرار مي‌دهد.

ابراهيم حسن بيگي، نويسنده نام‌آشناي کشورمان که به‌عنوان سخنران و منتقد در اين نشست، حضور پيداکرده بود، ضمن قدرداني از قلم‌فرسايي و جامع‌الاطراف بودن مؤلف، گفت: در ابتدا که کتاب به من سپرده شد که آن را براي بررسي بخوانم، گمان مي‌کردم با اثر زندگي‌نامه‌اي روبه‌رو هستم اما ديدم رمان هست؛ رماني که در سطور و قصه‌اش مشخص بود خروجي قلمي کسي است که باوجود تحصيلات فني اما هيچ‌گاه قلم از دستش نيفتاده است. حسن بيگي افزود: البته بسياري از افرادي که رشته فني داشتند و رمان مي‌نوشتند بعدها که به ريشه آن‌ها نگاه انداختم ديدم در کودکي تجربه خواندن کتاب و نوشتن انشا و قلم‌زدن داشتند که اين موضوع قابل‌توجه است. وي ادامه داد: هنر نويسنده هنرمند اين است که بين زندگي‌نامه محض و رمان يک قصه خلق کند که در اين اثر شاهد آن هستيم اما وقتي کتاب تمام شد، احساس کردم قصه ناتمام مانده و به نظر بنده اين اثر جلد دومي هم بايد داشته باشد و از مؤلف مي‌خواهم کتاب را ادامه دهد. ابراهيم حسن بيگي، شروع داستان با يک فضاي توصيفي و زيبا بعد با يک شخصيت همراه و آغاز مي‌شود که قابل‌توجه است که البته در اين ميان بازگويي سياسي و اجتماعي زمانه شخصيت نيز را شاهد هستيم. همچنين در اين نشست فروزان زيادلو، مؤلف رمان بار ديگر، فلق ضمن قدرداني از حضور معنادار دوستان و اهالي فرهنگ و ادب و ... عنوان کرد: من با مو سياه از گرگان رفتم و اکنون با مو سپيد برگشتم اما هر جا بودم قلبم براي مردم شهرم و دوستانم تپيده است. زيادلو با اشاره به اينکه قلم‌زدن خصوصاً در حوزه ادبيات بسيار دشوار است و رمن در اين کتاب برخي از رنج‌هايي که تجربه کردم را به قلم آوردم، گفت: در ابتدا کتاب به وضعيت اجتماعي و سياسي اشاره داشتم تا بتوانم تجربه زيسته کاراکترم را تشريح کنم و به تعبيري رئاليسم اجتماعي نوشتم. وي ادامه داد: بازه زماني کتاب من بين سال‌هاي 1320 تا 1357 است و تقابل سنت و مدرنيته را دستمايه قراردادم که در اين تقابل مدرنيته زمين مي‌خورد. همچنين در بخشي از اين نشست، محمود اخوان، نويسنده و پژوهشگر گلستاني نيز در ابتداي نشست درباره مؤلف کتاب گفت: فروزان زيادلو قابل توصيف نيست. او مجموعه‌اي از صفات و توانايي‌ها و ويژگي‌ها را دارد و به‌عنوان يک شخصيت علمي و اجرايي، هميشه در جاي درست بوده و کوشيده کار درست انجام دهد.وي با اشاره به اينکه فروزان زيادلو متولد سال 1317 در محله تاريخي باغشاه گرگان است، درباره مسير تحصيل، سال‌هاي اقامتش در گرگان و اجدادش و در ادامه فعاليت‌هاي رسانه‌اي و قلمي‌اش و سال‌ها مهاجرت و برگشت به وطنش را تشريح کرد.اخوان مهدوي همچنين گفت: زيادلو سردبيري دوم روزنامه کيهان (پيش از انقلاب)، سردبيري هفته‌نامه مهاجر در اروپا و همچنين انتشار نشريه اوج را نيز در کوله‌بار خود دارد.وي خاطرنشان کرد: نقش بودجه‌ريزي در توسعه اقتصادي کشور، توسعه صنعتي ايران و نقش نخبگان و کارآفرينان، روش‌هاي تأمين منابع مالي پروژه‌ها با تأکيد بر سرمايه‌گذاري خارجي، نظريه‌ها و مدل‌هاي توسعه اقتصادي، چند نمونه از کتب تأليفي زيادلو در حوزه تخصص اش است.اخوان افزود: همچنين در حوزه ادبي و پژوهشي نيز از او براي ما کتاب‌هايي چون ترکمن‌صحرا، پاييز ديرهنگام (فيلم‌نامه مستند)، وقتي‌که زمين نفس مي‌کشد (مجموعه داستان)، سفري به دنياي شگفت‌انگيز مد و پوشاک به يادگار مانده است. در پايان اين مراسم با حضور تني چند از مسئولان و اهالي قلم و پيشکسوتان و پيشگامان حوزه فرهنگ، از کتاب بار ديگر فلق رونمايي به عمل آمد.